Ilvo: kalverdekjes kunnen zichzelf terugverdienen

Tegenwoordig krijgen heel wat kalveren in de winterperiode een kalverjasje aan. Wanneer heeft dat nut, en hoe pas je ze correct toe? Volgens het Ilvo kunnen kalveren zichzelf goed op temperatuur houden zonder dat dat energie kost in de zogeheten ‘thermoneutrale zone’. Die ligt in de eerste vier weken voor gezonde Holsteinkalveren tussen de 10 en de 25 graden.

De onderste kritische temperatuur varieert in de eerste vier levensweken echter van 5 tot 15 graden, afhankelijk van de leeftijd en de toestand van het kalf. Voor zieke kalveren ligt die onderste kritieke temperatuur hoger dan voor gezonde kalveren in dezelfde omstandigheden. Zieke kalveren zullen sneller energie gebruiken om zichzelf warm te houden. Ook jongere kalveren hebben een hogere kritische ondertemperatuur dan oudere kalveren.

Wind

De ondergrens wordt bepaald door de effectieve omgevingstemperatuur die het kalf ervaart, de gevoelstemperatuur dus, afhankelijk van omgevingsfactoren als wind, vochtigheid, zonlicht en strooisel. Wind kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat de gevoelstemperatuur een (heel) stuk lager ligt dan de omgevingstemperatuur. Een goede huisvesting biedt het kalf dus bescherming tegen wind, alsook neerslag en zon. Dat vormt, samen met voldoende droog strooisel, een eerste belangrijke basis om het kalf te wapenen tegen extreme omstandigheden.

Daarnaast spelen factoren mee als het lichaamsgewicht en de isolatie van het kalf (vacht en vet) voor de bepaling van de kritische ondertemperatuur, en ook de opname en samenstelling van het voer.

Energie voor groei

Een kalverdekje kan in koude omstandigheden aanvullend werken aan voer. Een kalf dat zichzelf actief warmt moet houden, zal immers meer energie verbruiken en daarom ook meer voer nodig hebben. Een extra jasje bespaart dan op voer en het kalf houdt meer energie over voor de groei. Maar dat voordeel geldt alleen als het kalf onder die onderste kritische temperatuurgrens zit. Kalveren die 24 uur per dag binnen de thermoneutrale zone zitten, hebben geen voordeel van een extra dekje.

‘Het zijn vooral kalveren die geboren zijn in de winter, die het meest kans hebben op temperaturen onder de kritische ondertemperatuur’, aldus het Ilvo. ‘Kalveren tot drie weken oud of zieke kalveren kunnen er zeker baat hebben bij kalverjasjes.’

Gezondheid?

Er is niet veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het gebruik van kalverdekjes. Niettemin toont onderzoek aan dat bij jonge kalveren de groei vaak (een beetje) hoger ligt, of dat bij gelijke groei de voeropname lager is. Uit de onderzoeken bleken kalverdekjes zelden aan aantoonbaar positief effect te hebben op de gezondheid van de kalveren. Daarvoor was de variatie tussen de verschillende groepen vaak te groot, en het effect niet significant.

Hygiëne

De hygiëne van de kalverdekjes is wel een aandachtspunt. Bij verkeerd gebruik kunnen kalveren er ook ziek van worden. Goed wassen na gebruik en goed laten drogen dus, zeker als er sprake is van een verhoogde infectiedruk bijvoorbeeld door Cryptosporidium.