Flynth: top-melkprijs gaat gepaard met stijgende kosten

Dat blijkt uit een overzicht van accountantskantoor Flynth, dat wat cijfers op een rij heeft gezet over de periode vanaf 2016. De afgelopen tien jaar kwam de gemiddelde melkprijs slechts drie keer boven de 50 cent, volgens de organisatie. Maar de top-melkprijs van 2025 gaat niet hand in hand met meer winst. De kosten zijn ook hard gestegen: tien jaar geleden lag de gemiddelde kritieke opbrengstprijs nog op 33,4 cent; inmiddels dus al bijna 49 cent.

129 koeien

De bedrijven groeiden de afgelopen tien jaar van gemiddeld 108 melkkoeien per bedrijf naar bijna 129 stuks. In diezelfde periode nam de gemiddelde productie per koe toe met 980 kilo naar 9.450 kilo per koe per jaar. Gerekend in kilo’s meetmelk ging de productie omhoog van ruim 9.000 kilo in 2016 naar 10.285 kilo in het afgelopen jaar. Gemiddeld produceren de Flynth-klanten nu 1,2 miljoen kilo melk (3 ton meer dan in 2016) bij een bedrijfsoppervlakte van 63,5 hectare ( + 12 hectare).

Het jongvee-aandeel en het vervangingspercentage lopen de laatste tien jaar juist terug. Gemiddeld waren er op elke tien melkkoeien in 2016 nog ruim 6 stuks jongvee; dat zit nu op 5,1 tot 5,3 stuks. Het vervangingspercentage zakte van 30 naar 25 procent.

Saldo opbrengsten minus voerkosten verdubbeld

Het saldo opbrengsten minus voerkosten bedroeg in 2025 gemiddeld 50 cent per kilo melk, tweemaal zo hoog als in 2016. Dit neemt volgens Flynth echter niet weg dat zowel de krachtvoerkosten als de totale voerkosten per kilo melk in 2025 anderhalf keer zo hoog waren als tien jaar geleden. De toegerekende kosten voor grasland en vee zijn 1,6 keer zo hoog geworden. Dat komt vooral doordat de mestafzetkosten zijn opgelopen van 53 euro naar 220 euro per koe.

Het totaal van de niet toegerekende kosten, oftewel de vaste kosten, steeg sinds 2016 van 16 naar 26 cent per kilo melk. Dat is ondanks de gestegen melkproductieomvang per bedrijf. ‘In absolute zin is dat een kostenstijging van 147.000 euro naar 318.000 euro per gemiddeld bedrijf per jaar, meer dan een verdubbeling’, concluderen de Flynth-accountants.

Machines en werktuigen

Iets meer dan de helft van die stijging wordt veroorzaakt door hogere kosten voor onroerend goed en machines en werktuigen. De kosten voor machines en werktuigen stegen in tien jaar tijd van 678 euro naar 1.218 euro per hectare per jaar. Dit ondanks het effect van het schaalvoordeel door de vergrote bedrijfsomvang. De financieringslasten per kilo melk lagen in 2025 bijna 20 procent hoger dan tien jaar geleden.

Kritieke opbrengstprijs opgelopen

Door de gestegen kosten is de kritieke opbrengstprijs voor melk sinds 2016 opgelopen van gemiddeld 33,4 cent naar 48,6 cent per kilo melk. Over de gehele periode gemiddeld komt Flynth uit op een kritieke melkprijs van 40,5 cent, bij een gemiddelde melkprijs van 44,2 cent over het laatste decennium. Daarmee resteert er een marge van 3,7 cent, waardoor er gemiddeld genomen weinig ruimte is om een buffer op te bouwen om tegenvallers op te vangen. Flynth adviseert om een bufferruimte van 10 cent per kilo melk, of 1.000 euro per koe aan te houden, als vuistregel.

Vooruitzichten

Voor de lange termijn zijn de vooruitzichten voor de wereldwijde zuivelmarkt positief, ondanks de fluctuaties op de korte termijn. Zuivelanalisten rekenen op de lange termijn op een beperkt(er) aanbod van melk, bij een sterke vraag. Voorspellingen richting 2035 gaan naar een prijsniveau van 56 cent per kilo melk, in de EU.