Bewustwording van pijn bij runderen neemt toe

De bewustwording van pijn bij rundvee neemt toe. Dit is onder andere te zien aan het toenemende percentage veehouders dat pijnstillers toepast op het melkveebedrijf. In 2011 was dit 66,8% (AgriDirect) en nu 93,0%. Er is een groot verschil tussen aandoeningen waarbij een pijnstiller wordt toegepast. Zo geeft 80,5% een pijnstiller voor zichtbare mastitis, 59,4% doet dit bij kreupelheid, gevolgd door onthoornen (43,6%). Opvallend hierbij is de score voor onthoornen. Uit een andere enquêtevraag blijkt dat 27,0% van de ondervraagde veehouders naast de lokale verdoving en sedatie een aanvullende pijnstiller geeft bij het onthoornen. Dit verschil van 16,6% wordt mogelijk veroorzaakt door onduidelijkheid over de soorten pijnstilling gebruikt rondom onthoornen. Een pijnstiller-ontstekingsremmer is bedoeld om de napijn bij kalveren weg te nemen, met name als de verdoving uitgewerkt is. Daarnaast komen vragen van veehouders over antibiotica en resistentie uit de enquête naar voren.

Behoefte aan voorlichting

De ernst van de aandoening lijkt een rol te spelen bij het al dan niet opnemen van een pijnstiller in het bedrijfsbehandelplan (BBP). Zo heeft 90,7% van de veehouders een pijnstiller op het BBP staan voor ernstige mastitis, terwijl dit 16,4% is bij milde mastitis. Een ander opvallend verschil is voor welke aandoeningen veehouders en dierenartsen aangeven een pijnstiller in het BBP te hebben. Tekenend voorbeeld hiervan is bij een longontsteking; 40,2% van de veehouders tegen 84,5% van de dierenartsen zegt hiervoor een pijnstiller in het BBP te hebben staan. Deze discrepantie geeft aan dat er mogelijk behoefte is aan meer voorlichting en/of communicatie over het BBP.

Meer aandacht voor pijn

De tevredenheid over pijnstillers is hoog. De meerderheid van de veehouders ziet bij de meeste behandelde dieren een effect. Het zichtbare effect van een pijnstiller wordt door veehouders als de belangrijkste producteigenschap ervaren. Daaruit volgt de vraag waarom niet iedereen effect ziet? Wellicht hebben veehouders behoefte aan meer kennis op het gebied van het herkennen van pijn. De effecten die het meest gezien worden door veehouders zijn:

Blijft/beter vreten 86,6%Sneller herstel van het dier 84,1%Minder pijn 72,2%

Voor dierenartsen zijn de vermindering van pijn en het sneller herstellen van het dier zijn de belangrijkste redenen om een pijnstiller te geven. Ook de ontstekingsremmende werking is voor hen een belangrijk motief. De werkingsduur van een pijnstiller is voor zowel veehouders als dierenartsen een belangrijke producteigenschap. Bijna alle dierenartsen en ruim de helft van de veehouders verwacht dat het gebruik van pijnstillers zal toenemen de komende vijf jaar, omdat pijn vaker herkend wordt en ook dat de bewustwording rondom pijn is toegenomen.

Uitleg begrippen:

NSAID: Pijnstiller-ontstekingsremmer

Deze mogen door de veehouders zelf worden gegeven op voorschrift van de dierenarts (URA).NSAID staat voor niet-steroïde anti-inflammatoire drug en is een verzamelnaam voor medicijnen die een pijnstillende, koortsverlagende en ontstekingsremmende werking hebben. Naast de vermindering van pijn, bevordert de ontstekingsremmende werking het herstel van het beschadigde weefsel en van het dier. Voor NSAID’s kan in tegen stelling tot antibiotica geen resistentie worden ontwikkeld.

Lokale verdoving

Een lokale verdoving zorgt voor tijdelijke en plaatselijke gevoelloosheid. In Nederland is het verplicht dat de dierenarts kalveren voorafgaand aan het onthoornen een lokale verdoving geeft.

Sedatie

Sedatie is het verlagen van de staat van bewustzijn en veroorzaakt sufheid. Dit zorgt er bijvoorbeeld voor dat kalfjes rustig liggen bij het onthoornen, maar het werkt niet pijnstillend.

Antibiotica

Antibiotica zijn geneesmiddelen die werkzaam zijn tegen bacteriën. Het antibioticum doodt de bacteriën of remt de vermenigvuldiging ervan. Penicilline bijvoorbeeld, is een type antibioticum. Bacteriën kunnen resistent of ongevoelig worden voor een bepaald antibioticum, wat betekent dat het antibioticum niet meer werkzaam is tegen deze bacterie.