Friese boeren vervangen 317.940 kg kunstmest door 11.340 ton compost


Dat blijkt uit de maatschappelijke rapportage over 2025, opgesteld door Alexander Impactwetenschappers. ‘De werkwijze leidde tot een CO2-reductie van 2,75 miljoen kilogram, een kostenbesparing van 111.279 euro op kunstmest en een totale maatschappelijke waarde van meer dan 4,4 miljoen euro’, aldus de rapportage. ‘Daarmee stijgt de maatschappelijke waarde ten opzichte van 2024 met ruim 1,4 miljoen euro.’
109 boeren
In 2025 waren 109 boeren actief aan het composteren, verspreid over acht Friese gemeenten. Naast Friesland zijn inmiddels ook coöperaties opgericht in Groningen en Zuid-Holland. In Flevoland en Utrecht lopen pilots waarbij boeren tijdelijk lid zijn van de Friese coöperatie, waardoor hun resultaten zijn opgenomen in de rapportage. Samen produceerden de deelnemende boeren 11.340 ton compost uit 12.600 ton reststromen. ‘Per boer levert dat een netto financieel voordeel op van 846 euro per jaar, na aftrek van het lidmaatschapsgeld van 175 euro’, meldt de rapportage.
Mogelijkheden lange termijn
De rapportage laat volgens Agricycling ook de kansen voor de lange termijn zien. ‘Als Agricycling doorgroeit naar 850 boeren in 2030, loopt de maatschappelijke waarde van vermeden stikstofemissies op tot bijna 47 miljoen euro per jaar. De CO2-reductie zou dan overeenkomen met de uitstoot van ruim 1.200 huishoudens.’
Bodemkwaliteit verbetert
Naast de CO2- en kosteneffecten verbetert volgens Agricycling de compost ook de bodemkwaliteit, vermindert het risico op stikstofuitspoeling naar grond- en oppervlaktewater en verhoogt het waterbergend vermogen van de bodem. ‘Over 324 hectare landbouwgrond is de waterberging in 2025 met gemiddeld 8 millimeter verbeterd.’
Besparing op transportkosten
Agricycling organiseert de keten tussen gemeente en boer: gemeentelijke groen- en reststromen zoals bermgras, hout en riet worden lokaal op het boerenerf omgezet tot gecertificeerde kwaliteitscompost via de CMC-methode (Controlled Microbial Composting). Die compost vervangt kunstmest. 'Door het lokaal verwerken van groene reststromen wordt een besparing op transportkosten gerealiseerd van gemiddeld 50 kilometer per ton compost ten opzichte van de gangbare verwerkingsketen', aldus Agricycling.

Tekst: Erik Kruisselbrink
Is als freelance vakbladredacteur van vele markten thuis.
Beeld: AgriCycling

