Karremans met regionale overheden in gesprek over vermeende demping van sloten door boeren

D66-Kamerleden Anne-Marijke Podt en Joost Vellinga-Beemsterboer maken zich zorgen over het volgens hen grootschalig verdwijnen van sloten in het Nederlandse landschap. Zij hebben die zorgen via Kamervragen voorgelegd aan minister Vincent Karremans.

Artikel Volkskrant

Aanleiding vormt een artikel in de Volkskrant over tienduizenden gedempte sloten, waarop beide D66-Kamerleden vragen stelden aan de ministers van Infrastructuur en Waterstaat en van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Karremans erkent in de beantwoording dat sloten een belangrijke rol spelen in waterbeheer, biodiversiteit en waterkwaliteit. Volgens hem was het nadrukkelijk niet de bedoeling dat regels rond bufferstroken boeren zouden stimuleren om sloten te dempen om zo verplichtingen te ontwijken.

Vergunning vaak verplicht

Karremans benadrukt dat voor het dempen van sloten meestal toestemming nodig is van een waterschap of gemeente. Vooral bij grotere watergangen geldt volgens hem vrijwel altijd een vergunningsplicht. Voor kleinere sloten kunnen meldingsplichten of algemene regels gelden. Volgens de minister moeten boeren altijd eerst contact opnemen met het betreffende waterschap, omdat demping gevolgen heeft voor de waterhuishouding. ‘Vaak geldt bovendien dat de hoeveelheid oppervlaktewater behouden moet blijven’, aldus Karremans.

Belang natuur en klimaat

Karremans onderstreept dat sloten niet alleen belangrijk zijn voor de afvoer van water, maar ook bijdragen aan biodiversiteit en klimaataanpassing. ‘Sloten vormen leefgebieden voor vogels, amfibieën en insecten en kunnen helpen bij het opvangen van hevige regenval.’ Volgens de minister kan het verdwijnen van sloten negatieve gevolgen hebben voor biodiversiteit, omdat habitats van beschermde soorten verdwijnen en ecologische verbindingen worden doorbroken.

Sterk locatiegebonden

Tegelijkertijd wijst de minister erop dat sloten ook een drainerende werking hebben. In sommige gebieden, vooral op zandgronden, kan het dempen of verondiepen van sloten juist bijdragen aan herstel van natuurgebieden en hogere grondwaterstanden. Of het verdwijnen van sloten problematisch is, hangt volgens de minister daarom sterk af van de locatie.

Veranderingen bijgehouden

De overheid volgt veranderingen in het landschap via de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de zogenoemde Monitor Landschap. Waterschappen registreren watergangen daarnaast in zogeheten leggers. Niet alle kleine sloten zijn daarin opgenomen, omdat sommige weinig invloed hebben op het watersysteem. Tijdens controles, schouwen en herzieningen van peilbesluiten signaleren waterschappen veranderingen in het watersysteem. Daarbij wordt met perceeleigenaren gesproken over legalisatie, compensatie of herstel van gedempte sloten.

Vragen over handhaving

De twee D66-Kamerleden vroegen ook aandacht voor gemeenten die volgens het krantenartikel weinig prioriteit geven aan handhaving van regels rond watergangen. De minister zegt hierover geen uitspraken namens gemeenten te kunnen doen, maar kondigt aan het onderwerp onder de aandacht te brengen tijdens het Bestuurlijk Overleg Water met decentrale overheden.

Meldingen en intimidatie

In de Kamervragen werd ook gewezen op melders van illegale slootdempingen die zich volgens het Volkskrantartikel onvoldoende gehoord voelen en soms te maken krijgen met intimidatie. De minister benadrukt dat meldingen onderzocht moeten worden en noemt bedreigingen ‘volstrekt onacceptabel’. Omwonenden en toezichthouders wordt geadviseerd aangifte te doen bij de politie.

Geen onderzoek funderingsschade

Het kabinet ziet vooralsnog geen aanleiding voor een landelijk onderzoek naar mogelijke verbanden tussen slootdemping, perceelophoging en funderingsschade aan woningen. Volgens de minister zijn de effecten sterk afhankelijk van lokale omstandigheden en is maatwerkonderzoek noodzakelijk.

Kamer 25 juni geïnformeerd

De minister heeft inmiddels met regionale overheden gesproken over waterkwaliteit, biodiversiteit, vergunningverlening en handhaving. De Tweede Kamer ontvangt voor het commissiedebat Water op 25 juni een terugkoppeling over de gesprekken en eventuele vervolgstappen.