Mycotoxinen voorkomen begint al op het land!

Deoxynivalenol (DON) en Zearalenon (ZEA) zijn de meest voorkomende mycotoxinen in maissilages. Uit analyse van ruwvoermonsters door Alltech, blijkt dat DON, penicillinezuur en fusariumzuur steeds vaker en in hogere concentraties aanwezig zijn. Dit wordt veroorzaakt o.a. door extremere weersomstandigheden.

Signalen mycotoxinebelasting

In de stal uiten mycotoxinen zich zelden heel duidelijk. Het begint vaak met kleine signalen: koeien die minder vreten, meer selectie in het rantsoen, melkproductie die licht terugvalt, stijging van het celgetal, slechtere tochtigheid en koeien die ‘niet lekker’ ogen zonder dat er één duidelijke oorzaak aan te koppelen is. Juist dat maakt een mycotoxinebelasting verraderlijk.

Effect van mycotoxinen op productie, uiergezondheid en vruchtbaarheid?

De impact van mycotoxinen werken direct door op het rendement. Een lagere voeropname betekent simpelweg minder melk in de tank. Tegelijkertijd kunnen mycotoxinen zoals DON en ZEA effect hebben op de vruchtbaarheid, met bijvoorbeeld een slechtere bevruchting of meer embryonale sterfte als gevolg. Op basis van de gemiddelde mycotoxinebelasting die gevonden is in ruwvoer, grondstoffen, bijproducten en krachtvoer schat Alltech in dat het celgetal 46% hoger is en de melkproductie > 0,5 kg/d/d lager is.

De oorzaak begint op het land

Mycotoxinen worden veelal op het land of tijdens de opslag en uitkuilen gevormd. Met name in maïs kunnen fusariumschimmels zich ontwikkelen. Vooral wanneer het gewas te maken krijgt met abiotische stress zoals droogte of juiste nat weer in de bloeiperiode. Deze fusariumschimmels produceren onder stressvolle omstandigheden mycotoxinen zoals DON en ZEA.

Sturen via het rantsoen is vaak te laat

Zodra er signalen van een mycotoxinebelasting ontstaan, ligt de focus vaak op het rantsoen. Met behulp van de inzet van mycotoxinebinders kunnen de gevolgen worden beperkt. Maar de oorzaak van het probleem wordt niet aangepakt. Op het moment dat mycotoxinen eenmaal in de kuil zitten, ben je in feite al te laat.

Voorkomen begint bij een weerbaar gewas

Om het probleem echt aan te pakken, moet je bij de bron beginnen. Dus niet bij het rantsoen, maar bij de teelt van bijvoorbeeld maïssilage. Door te sturen op een sterk en weerbaar gewas, verklein je de kans dat schimmels zich ontwikkelen en mycotoxinen vormen. Door de vitaliteit van de plant te versterken met behulp van Grow PEQ Maize is de plant weerbaarder tegen abiotische stress. Dit verkleint de kans op ontwikkeling van schimmels en daarmee de vorming van mycotoxine in het rantsoen.

Resultaat praktijkproeven: lagere DON en ZEA

Praktijkproeven laten een duidelijk beeld zien. Percelen behandeld met Grow PEQ Maize bevatten aanzienlijk minder DON en ZEA. Zo werd een verlaging van DON gemeten van gemiddeld circa 33% en lag het gehalte ZEA ongeveer 40% lager ten opzichte van onbehandelde percelen. De resultaten zijn weergegeven in tabel 1.

Behoud van voederwaarde

Niet alleen is de mycotoxinebelasting lager bij inzet van Grow PEQ Maize. Ook is het aantal enterobacteriën en schimmels lager. Dit heeft een positief effect op de conservering en uitkuilen. Doordat minder ongewenste micro-organismen op het gewas aanwezig waren verloopt de conservering sneller en treden minder (voederwaarde) verliezen op. Daarbij is de kuil stabieler tijdens het voeren.

10% meer opbrengst

Eerder praktijkproeven laten daarnaast ook een hogere opbrengst zien, die wordt weergegeven in tabel 2. Door een betere wortelvorming worden meer vocht en nutriënten opgenomen met als resultaat een gezondere plant. De conclusies die uit deze veldproef werden getrokken zijn dat door inzet van Grow PEQ Maize:

• Verbeterde wortelontwikkeling
• Zwaardere kolven en betere kolfvulling
• Hogere opbrengst per ha
  • Droge stof
  • zetmeel
• Verbeterde nutritionele samenstelling

Meer mais vraagt om ander risicomanagement

Meer maïs in het rantsoen is voor veel melkveehouders een logische stap, maar vraagt ook om een andere manier van kijken naar risico’s. Mycotoxinen zijn daarbij geen uitzondering, maar iets om actief op te sturen. Door niet pas in te grijpen aan het voerhek, maar al in de teelt te werken aan een weerbaar gewas, kun je veel problemen voor zijn. Daarmee houd je niet alleen de mycotoxinedruk beter onder controle, maar werk je ook aan een stabielere productie en benutting van je ruwvoer.