Bodemadviseur Bakker licht toe: weten hoe en wanneer vaste mest werkt

Nynke, waar moet je op letten als je vaste mest optimaal wilt benutten?

‘Vaste mest is geen reststroom, maar een waardevol product. Mits je aandacht hebt voor een aantal zaken. Ik zie in de praktijk vaak dat het fermenteren of composteren niet goed gebeurt door:

• Verkeerde verhouding mest-stro
• Te heet geworden of slechte vertering
• Onjuiste vochtgehalte
• Slecht of niet afdekken bij fermenteren

Daarnaast is de bodem soms zelf nog niet op orde. In dat geval lukt het verwerken van de opgebrachte mest door de bodem niet. Als de bodem niet goed functioneert – bijvoorbeeld door een slechte calcium-magnesiumverhouding – is er te weinig zuurstof. Dan kan het bodemleven zijn werk niet doen en benut je de mest niet optimaal. Gevolg: nutriënten komen niet op het juiste moment beschikbaar voor het gewas en spoelen eerder uit naar grond- en oppervlaktewater.’

4 tips van bodemadviseur Bakker over het benutten van vaste mest:

1. Zorg dat je bodem het aankan door:

• Voldoende zuurstof in de bodem
• Goede structuur
• Actief bodemleven

Als die basis niet klopt, kan de mest niet optimaal benut worden en vergroot je de kans op uitspoeling.

2. Werk aan je mestkwaliteit

• Zie mest als bodemvoeding, niet als afval
• Voorkom dat de mest ‘verbrandt’ (te hoge temperatuur)
• Zorg voor goede verhouding tussen mest en stro
• Let op voldoende vocht

3. Kies het juiste moment voor opbrengen

• Bodem moet actief zijn (voldoende temperatuur en vocht)
• Niet alleen kijken naar je planning, maar naar wat de bodem aankan
• Rij je uit terwijl de bodem weinig actief is, dan worden nutriënten niet benut en neemt de kans op afspoeling toe. Bijvoorbeeld bij droogte.

4. Meten is cruciaal: zowel bodem als mest

• Analyseer je mestmonster
• Kijk naar stikstof én koolstof (C/N-verhouding)
• Gebruik eenvoudige tools zoals een pH- of EC-meter

Veel waar je op moet letten, is het die moeite waard?

‘Absoluut, vaste mest is bodemtechnisch gezien een heel mooi en waardevol product. Vaste mest voedt het bodemleven en levert organische stof en koolstof. Het helpt dus bij het opbouwen van een gezonde bodem met goede bodemstructuur die bestand is tegen weersextremen. Daarnaast zorgt het voor meer ondergronds bodemleven en dus meer biodiversiteit. Misschien nog wel belangrijkste: als je je mest beter benut, komen nutriënten op het juiste moment vrij voor je gewas. Dat betekent minder verliezen naar het water en een hogere benutting op je eigen land met een product dat je al hebt!’