Column: Minder koeien, meer vragen: wat doe jij met de SEM?

Manlief en ik staan op een verjaardag. We staan gezellig met anderen te praten. Waar het hart van vol is stroomt de mond over. Daarom gaat het gesprek al snel over koeien, maïs zaaien en andere boerderijonderwerpen. De boerderij is een favoriet onderwerp op verjaardagen. Het gesprek komt ook op de subsidieregeling extensivering melkveehouderij (SEM). We praten er wat over door want het is voor niet iedereen duidelijk wat de voors en tegens zijn.

Belangrijkste is wel dat het een ieder vrij is om hieraan mee te doen. Je kan 10 tot 20 procent van de koeien vrijwillig wegdoen. Daarmee worden de bijbehorende fosfaatrechten wel definitief doorgehaald. Drie jaar lang ontvang je per koe een vergoeding van 1.606 euro per jaar voor gederfde melkinkomsten. Drie jaar lang is het dan totaal 4.818 euro voor één koe.

Voor de fosfaatrechten ontvang je 110 euro per recht, de hoeveelheid rechten die je dan moet doorhalen is afhankelijk van de melkopbrengst van je bedrijf. Als je rekent met een gemiddelde van 42 rechten per koe kom je op 4.610 euro. Hier gaat GEEN 30 procent afroming af wat bij de reguliere markt wel het geval is. De 110 euro is dus een nettoprijs. De fosfaatrechten ben je dan wel definitief kwijt en de vergoeding wordt verdeeld over drie jaar en elk jaar ontvang je een derde deel. In totaal kan het dus oplopen tot 9.438 euro per koe met gemiddelde aantal rechten. In deze periode van drie jaar moet je graslandareaal op peil blijven en de dieraantallen mogen niet toenemen.

Het zou een interessante regeling kunnen zijn als je veel mest moet afzetten en krap zit in je ruwvoer. Dan tijdelijk wat minder koeien en daarmee minder mestafzet zou financieel uit kunnen. Maar elk bedrijf is weer anders. De een zit in een overname, een ander is aan het afbouwen. En alles ertussenin. Spannend is het dan wel hoe het met de fosfaatrechten zou aflopen? Nu gaan ze al over de 200 euro per recht, maar dan gaat er nog wel 30 procent afroming af. Zijn ze nog te betalen over drie jaar? En wat als er een hectare norm komt? Vanuit het kabinet zijn ze erg aan het sturen op grondgebondenheid. Kan je dan wel na drie jaar fosfaatrechten aankopen of moet je dan eerst de grondgebondenheid op orde hebben? Wel weten we dat dit kabinet aanstuurt op vermindering van vee. Een glazenbol hebben we niet. Dus zeg het maar…..Denk er wel even goed over na wat je wel of juist niet gaat doen. En wat financieel het meeste voordeel oplevert.

Als je nu rustig wil afbouwen zou dit een goede regeling kunnen zijn. Want dan heb je na drie jaar ook geen fosfaatrechten meer nodig. Je ontvangt wel de vergoeding maar kan het iets rustiger aandoen. Geen mestafvoer, geen ruwvoerproblemen, maar wel je land behouden dat je kan maaien, hooien of grassen. Of meer tijd en ruimte voor weidevogelbeheer. Dus de vraag bij deze regeling is meer ben je er al aan toe om het rustiger aan te gaan doen? SEM is een vrijwillige keuze. Het is aan de ondernemer of die er wel of niet aan mee gaat doen.

Daarnaast ligt een generieke korting ook nog steeds op de plank. Als de sector niet onder het fosfaatplafond komt. Daar zou de SEM-regeling ook aan bij kunnen dragen. En of er op deze manier een generieke korting voorkomen kan worden zou mooi zijn. De kracht van ondernemen is op het juiste moment de juiste beslissing maken. In dit geval is dat geen makkelijke keuze. Maar ga voor je eigen situatie de rekensom maken. Al krijg je niet de hoofdprijs het is wel een redelijke vergoeding. En je kan een generieke korting waarschijnlijk voorkomen. Is er voldoende vertrouwen in het huidige kabinet om aan deze regeling mee te doen?

De inschrijving start op 1 juni en staat open tot 29 juli 2026. Succes met nadenken en in je glazenbol kijken.

---

Over Ingrid de Sain

Ingrid de Sain, melkveehouder in Schellinkhout
Tevens fractievoorzitter BBB Noord-Holland
Schrijft op persoonlijke titel