Familie uit Lucaswolde weigert BBB-bezoek na stem over onteigening: 'Wij willen geen aai over de bol, maar 31 hectare landbouwgrond’

Dit topartikel wordt u eenmalig gratis aangeboden. Klik hier om een abonnement te nemen.

De provincie Groningen werkt in het gebied Dwarsdiep in het Westerkwartier al sinds 2014 aan een project met meerdere doelen: waterberging, herstel van het hydrologisch systeem en nieuwe natuur in het kader van Natuurnetwerk Nederland. Het grootste deel van de grond is al verworven. Volgens de provincie is 93 procent in handen. Alleen de laatste 31 hectare van de familie Van der Veen in Lucaswolde ontbreekt nog.

Voor de provincie is de druk hoog, omdat het project anders vertraging oploopt. Daarom vroeg het college aan Provinciale Staten om toestemming om in het uiterste geval een onteigeningsprocedure te starten. Een meerderheid stemde daarmee in. Pijnlijk voor de partij BBB, omdat de partij zich juist altijd keerde tegen gedwongen onteigening van boeren. In de Groningse Statenfractie stemden zes BBB’ers voor en vier tegen. Twee BBB-Statenleden stemden niet.

Voor de familie gaat het niet om een losse kavel, maar om de basis van het bedrijf. Een extensief melkveebedrijf met 100 melkkoeien en daarnaast nog schapen. „Wij weiden de koeien in het voorjaar en de zomer als het even kan dag en nacht.”

Waarom BBB niet meer welkom is

De directe aanleiding voor de nieuwe ophef is de voorgenomen komst van BBB-prominent Caroline van der Plas, samen met voormalig landbouwminister Femke Wiersma. Volgens dochter Dina van der Veen hoorde de familie via een televisie-uitzending van omroep WNL dat Van der Plas naar Lucaswolde zou gaan, terwijl er op dat moment nog geen contact was geweest met haar ouders. Dat vonden ze raar. Uiteindelijk werden ze pas in de middag gebeld door Van der Plas.

Bij de familie bleef wantrouwen hangen. „Wij willen geen aai over de bol, maar wij willen gewoon onze 31 hectare grond behouden”, zegt Van der Veen tegen de redactie van Veldpost. Volgens de dochter voelde het geplande bezoek voor de familie niet als een serieuze poging om het vastgelopen dossier open te breken, maar als een politiek gebaar na alle commotie over het BBB-stemgedrag. „Zij wil alleen maar hier komen met Femke Wiersma om hun eigen paadje schoon te vegen. Dit is allemaal voor de bühne. En daar gaan wij niet aan meewerken.”

Voor de familie is dit niet alleen een conflict met provincie en uitvoeringsorganisatie Prolander over grond en toekomst, maar ook met een partij die juist zegt boeren te verdedigen.

‘Wij wilden altijd meewerken’

Van der Veen zegt dat er vanuit de familie altijd is gezocht naar een oplossing. „Wij zijn altijd bereid tot een oplossing en wij willen ook nog steeds een oplossing”, zegt ze. Volgens haar ging het mis doordat de voorstellen vanuit de provincie en Prolander in de ogen van de familie niet werkbaar waren. „Er werden ons bedrijven aangeboden. Het bleek achteraf dat er geen vergunningen op zaten. De provincie was ook de hele tijd moeilijk bereikbaar. Het hele proces was een weg van pesterijen.”

Van der Veen zegt dat provincie en Prolander naar buiten toe doen alsof ze veel hebben gedaan, maar dat de familie dat anders beleeft. „Dat is gewoon allemaal een afvinklijst geweest met niet-realistische aanbiedingen. Moet je je eens voorstellen dat jij in een vrijstaand huis woont en jou bij wijze van spreken wordt gezegd van: ga maar op de Noordpool of in een flatje wonen. Natuurlijk wil je dat niet.” Er zou te makkelijk het beeld ontstaan dat Van der Veen nergens aan wil meewerken, terwijl de familie zegt dat het vooral ging om voorstellen zonder toekomstperspectief. „Als wij een oplossing hebben, dan wordt die steeds afgeketst”, zegt Van der Veen.

Slibdepot genoemd als alternatief voor ruilgrond

De familie hamert op een alternatief dat al die tijd op tafel lag: het slibdepot naast de huiskavel. Dat terrein had volgens Van der Veen als ruilgrond kunnen dienen. „Dat slibdepot had er ook nooit daar hoeven komen. Dat had gewoon gebruikt kunnen worden als ruilgrond. Dan hadden we dit hele probleem niet gehad.”

Ook over de kern van het project is de familie uitgesproken. Van der Veen zegt dat het in hun ogen niet alleen om waterveiligheid gaat, maar ook om natuurontwikkeling. De familie vindt dat die combinatie in het debat te makkelijk wordt teruggebracht tot alleen waterberging. De provincie houdt juist vast aan het bredere projectbelang van waterberging, hydrologisch herstel en natuur.

Nog tien maanden

Met het Statenbesluit is de onteigening nog niet direct definitief. Volgens de provincie is er nog tien maanden om er minnelijk uit te komen. Vanuit de Staten klonk ook de oproep om alles op alles te zetten voor grondruil of bedrijfsverplaatsing. Maar Van der Veen verwijst naar uitlatingen van gedeputeerde Leo Wenneger waaruit zij opmaakt dat de bal weer bij de familie wordt gelegd. „Wij moeten zelf op zoek naar een oplossing en dan moeten we zo snel mogelijk naar hem toe komen.”

Dat vindt zij onbegrijpelijk. „Zij hebben toch iets van ons nodig?!” Volgens Van der Veen heeft de familie eerder zelf een boerderij aangedragen, maar kreeg toen te horen: „Koop hem zelf maar.” Dat was volgens Van der Veen „financieel heel onrealistisch”.

Inmenging FDF

Dat FDF zich achter de familie schaarde, gaf de zaak extra lading. Van der Veen zegt dat de familie die steun waardeert. „FDF is eigenlijk de enige partij in deze die voor ons opkomt.” Voor de familie draait het uiteindelijk niet om rel of media-aandacht, maar om toekomst. „We hebben er veel stress van. Niet zo gek dat mijn vader een herseninfarct heeft gehad. Het is slopend. Maar we zijn ook strijdlustig en wij gaan gewoon nog steeds voor dat er een oplossing komt.”

Dat is ook de reden dat BBB nu niet meer welkom is op het erf in Lucaswolde. „Wij willen niet gebruikt worden als goedmakertje van de BBB”, zegt Van der Veen. En daarmee is ook meteen duidelijk wat de familie wél wil: geen aai over de bol, maar een oplossing.