NVWA: meerderheid gecontroleerde melkveebedrijven overschrijdt fosfaatrechten

De NVWA voerde risicogerichte controles uit bij 52 melkveebedrijven over de kalenderjaren 2023 en 2024. Bij 33 van deze bedrijven, bijna twee derde, lag de fosfaatproductie in één of beide jaren boven het toegestane niveau. In totaal kregen 31 bedrijven een boete en ontvingen 2 bedrijven een waarschuwing, zo maakte de organisatie donderdag bekend.

Te hoge fosfaatproductie

De meest voorkomende overtreding is simpelweg het produceren van méér fosfaat dan het bedrijf aan rechten bezit. De inspecteurs bepaalden de daadwerkelijke fosfaatproductie door te kijken naar het gemiddeld aantal aanwezige dieren in combinatie met de totale melkproductie van het bedrijf over het kalenderjaar. Wanneer deze berekening hoger uitviel dan het op het bedrijf rustende fosfaatrecht, werd de controle als ‘niet-akkoord’ beoordeeld.

Omdat het onderzoek risicogericht was, zijn vooral bedrijven gecontroleerd waarbij vooraf een verhoogde kans op overtredingen werd ingeschat. Daardoor geven de uitkomsten geen representatief beeld van de hele sector, maar wel een indicatie van waar de risico’s zich concentreren.

Hoge naleving bij derogatievoorwaarden

Op het gebied van derogatie schetst de NVWA een ander beeld. In 2025, het laatste jaar waarin Nederland gebruik kon maken van de derogatie, verleende de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland 14.001 vergunningen. De NVWA controleerde 728 landbouwbedrijven. Daarvan voldeed 91 procent aan alle voorwaarden. Twintig melkveebedrijven kregen een boete en 45 bedrijven een waarschuwing.

De meeste overtredingen bij derogatie hadden betrekking op onjuiste of onvolledige bemestingsplannen en fouten in grondmonsters. Daarnaast constateerde de NVWA in enkele gevallen afwijkingen van andere wettelijke verplichtingen, zoals gebruiksnormen en regels uit het Besluit activiteiten leefomgeving.

De toezichthouder concludeert dat de naleving van derogatievoorwaarden over het algemeen hoog is, maar dat gerichte aandacht voor administratieve verplichtingen en bemestingspraktijk noodzakelijk blijft.