CBS: stikstofexcretie onder productieplafond 2025

De stikstofexcretie daalt volgens de nieuwste prognose ten opzichte van 2024 met 3,6 procent. De fosfaatexcretie daalt ten opzichte van 2024 met 4,1 procent. Beide dalingen zijn, volgens het CBS, het gevolg van een krimpende veestapel. De huidige berekende resultaten zijn deels gebaseerd op voorlopige cijfers, maar geven een duidelijk inzicht in de verwachte resultaten. De definitieve cijfers over 2025 worden in de zomer gepubliceerd.

Fosfaatplafond melkveehouderij wel overschreden

In de melkveehouderij is het beeld vergelijkbaar met de hierboven geschetste cijfers. Ook hier is de verwachting dat in 2025 de stikstofexcretie, die op basis van voorlopige cijfers uitkomt op 259,3 miljoen kilogram stikstof, onder het vastgestelde plafond van 267,8 miljoen kilogram stikstof blijft.

Het fosfaatplafond van 71,8 miljoen kilogram fosfaat zorgt voor meer hoofdbrekers. Op basis van voorlopige cijfers overschrijdt de sector het vastgestelde plafond met 3,2 miljoen kilogram fosfaat. De verwachte fosfaatexcretie komt uit op 75,0 miljoen kilogram fosfaat.

Ruweiwitgehalte onder de 160 gram per kilogram droge stof

In 2022 sprak de overheid met de verschillende sectorpartijen om het ruweiwitgehalte van het melkveerantsoen op sectorniveau te verlagen naar maximaal 160 gram ruw eiwit per kilogram. De afspraak heeft zowel betrekking op de melkgevende koeien als op het bijbehorende vrouwelijk jongvee.

In de rapportage van het laatste kwartaal van 2025 is het ruweiwitgehalte van het ruwvoer en van het mengvoer van 2025 verwerkt. De cijfers laten zien dat de melkveesector er ondanks een hoger ruweiwitgehalte in de kuilen van 2025 in geslaagd is het ruweiwitgehalte van het totale rantsoen te verlagen tot onder de 160 gram per kilogram. In het laatste kwartaal komt het gemiddelde ruweiwitgehalte in het totale rantsoen uit op 158 gram ruw eiwit per kilogram.

Veestapel in aantallen vrijwel gelijk

In de ontwikkeling van de veestapel in 2024 en 2025 is de invloed van de verschillende opkoopregelingen niet duidelijk te zien. De melkveestapel kromp weliswaar met 17.000 melkkoeien. Maar in 2025 werden wel 17.000 fokkalveren meer opgezet dan in 2024. Het aandeel vrouwelijk jongvee van 1 jaar en ouder bleef nagenoeg gelijk aan dat van 2024.

Potentieel effect Lbv-regeling doorgerekend

In de brief van minister Van Essen aan de Tweede Kamer wordt ook een inschatting gemaakt van het effect van de Lbv- en Lbv-plus regeling op de stikstof- en fosfaatexcretie in 2026/2027. Op basis van de op 12 januari 2026 bij RVO geregistreerde verleningsbeschikkingen worden in 2026 2.034.708 fosfaatrechten ingeleverd. Het aantal varkensrechten neemt met 1.188.216 af, het aantal pluimveerechten daalt met 5.117.727 en het aantal vleeskalveren met 90.873.

Mochten al deze veehouders daadwerkelijk tot beëindiging van hun bedrijf overgaan, dan komt neemt de fosfaatexcretie met 9,7 miljoen kilogram af en de stikstofexcretie met 26,8 miljoen kilogram. Het ministerie gaat er echter niet vanuit dat alle boeren die een verleningsbeschikking hebben ingediend ook daadwerkelijk het bedrijf beëindigd. Uitgaande van een deelname van 90 procent daalt de fosfaatexcretie van de totale veestapel met 8,7 miljoen kilogram en de stikstofexcretie met 24,1 miljoen kilogram.

Wat betekent dat concreet? De inschatting is dat het effect van deelname aan de Lbv en Lbv-plus regeling pas in 2026 en 2027 zichtbaar wordt. Voor deze jaren verwacht het CBS een overschrijding van het fosfaatplafond met 3,0 miljoen kilogram fosfaat. En een onderschrijding van het stikstofpland met 15,2 miljoen kilogram stikstof. Specifiek voor de melkveehouder gaat het om een overschrijding van het fosfaatplafond met 3,1 miljoen kilogram fosfaat en een onderschrijding van het stikstofplafond met 8,9 miljoen kilogram stikstof.