Mark Ormel uit De Heurne houdt ammoniakemissie al jaren laag

Ruim 1.500 uur weidegang per jaar is niet ongewoon op het melkveebedrijf van Mark Ormel. Met rantsoenweiden krijgen de koeien iedere dag een stuk grasland erbij om op te weiden. Ormel kan weiden op 43 ha huiskavel.
‘Het voordeel van rantsoenweiden vind ik dat ik de koeien in iets langer gras kan laten grazen. Bovendien is de opname van vers gras hierdoor goed en hoog’, licht hij toe.
Om geschikte weidepercelen te krijgen, maait hij in groeitrappen. Hij maait het gras jong en schaart de koeien sneller in op jonger gras. ‘Ik let op het voorkomen van stengelvorming in het gras. Dit werkt positief door in de voerefficiëntie. Ik probeer veel vers gras in de koe te krijgen.’ Het grasland bestaat uit 80% grasklaver en de vers grasopname in is gemiddeld 800 kg ds per koe. ‘Veel weiden in combinatie met efficiënte koeien zijn hiervan de oorzaken. Met weinig voer produceren ze veel kg vet en eiwit', weet Ormel.
De ammoniakemissie op zijn bedrijf is meerjarig laag en daalde van 53 kg NH3 per ha in 2017 naar 39 kg in 2025.

Makkelijk ras

De Jerseykoeien, die bekend staan om laag krachtvoerverbruik en hoge gehaltes, passen hem goed. Zijn vader begon dit ras in de begin jaren zeventig te melken. ‘Ik weet niet anders dan dat er bruine koeien in de stal staan. Het is een makkelijk ras met een goede klauwgezondheid. Nog nooit ben ik uit bed geweest als een koe moest kalven.’
De koeien krijgen in de winterperiode veel ruwvoer, gerst en twee soorten brok. Met 20 kg krachtvoer per 100 kg melk voert hij relatief weinig brok bij. De melkproductie was in 2025 5.600 kg per koe, de gehaltes waren 6,32% vet en 3,99% eiwit. ‘Hoge gehaltes zijn gunstig in het kader van de fosfaatrechten en het past bij het ras.’
Door meer kg vet en eiwit per koe te produceren, neemt de benodigde fosfaatrecht per kilo meetmelk af. Hogere gehalten dragen bij aan een beter voersaldo per fosfaatrecht.
Ormel: ‘Blauwtong heeft veel negatieve effecten gehad op de koeien, met name op de melkproductie en de vruchtbaarheid. We hopen de melkproductie weer wat te kunnen laten stijgen.’
Hij streeft hij naar een laag ruw eiwitgehalte in het rantsoen. De afgelopen jaren daalde dit gehalte van 170 naar gemiddeld 149 gram per kg ds in 2025. ‘Dit helpt mee om een lagere ammoniakemissie te realiseren, net als een laag aandeel jongvee.’ Jongvee produceert geen melk, maar draagt wel bij aan de totale stikstofuitstoot van het bedrijf. Ormel houdt per 10 melkkoeien 4,4 stuks jongvee aan.

Inzichten door VK-Oost

De bemesting laat Ormel uitvoeren door de loonwerker. In het voorjaar is dat met de sleepslang en verdund met water, daarna met de zodebemester.
‘Vanaf mei tot en met augustus wordt er voor maaisnedes kleine hoeveelheden drijfmest uitgereden. Als er meer mestopslag zou zijn, zou ik dat in augustus niet meer doen.’
Ormel is sinds 2021 actief met beregenen. Mede door deelname in de studiegroep van VK-Oost raakte hij er steeds meer van overtuigd dat beregenen uit kan. ‘Door te beregenen kan ik het weiden aan de gang houden. De meststoffen worden benut en ik onderhoud de graszode ermee.’
De melkveehouder is lid van VK-Oost vanaf het begin, nu zo’n twaalf jaar. Het heeft hem naar eigen zeggen veel nieuwe kennis en inzichten gebracht. De investering in beregening is daarvan een voorbeeld. Ook past hij onderzaai in mais toe in plaats van een groenbemester na de maisoogst. ‘Dit levert meer organische stof op dan nazaai, heb ik geleerd bij VK-Oost.’ Ook bemest hij de mais niet meer op scheurgrond, eveneens een maatregel die in studiegroepverband bij VK-Oost veel besproken is.

Kleine maatregelen leveren al geld op

Ormel verandert niet snel en impulsief, maar werkt met een plan en visie. ‘Ik ben als boer redelijk behoudend, maar sta wel altijd open voor adviezen en verbeteringen die betrekking hebben op mijn bedrijfsvoering’, vat hij samen.
Zo deed hij mee aan de kennisgroep Melk en Klimaat van VK-Oost met als doel het verlagen van de carbon footprint. ‘Ik raad veehouders deelname aan een studiegroep erg aan. Het houdt je scherp en kleine maatregelen kunnen je al geld opleveren en in mijn geval een lagere ammoniakemissie en carbon footprint . Dit is niet alleen goed voor mijn eigen bedrijf, maar ook voor de uitstraling naar de buitenwereld.’