MaisChallenge-winnaar Jelle Besten: ‘Denk dit jaar ook aan fosfaatkunstmest in de maisrij’

Op 18 maart 2026 gaat de achtste editie van de MaisChallenge van start. In dit project dagen Limagrain en NAJK jonge boeren uit om hun maisteelt naar een hoger niveau te tillen door kennis te delen en van elkaar te leren. Jelle Besten, winnaar van de voorlaatste editie, is daar een mooi voorbeeld van. Hij werkt ieder jaar doelgericht aan het optimaliseren van zijn maisteelt. Dat doet hij onder meer door tijdig te zaaien en groenbemesters onder te werken en efficiënter te bemesten. Dit jaar gaat hij nog een stap verder door vloeibare fosfaatmeststof en granulaat in de rij toe te passen om ritnaalden op gescheurd grasland te bestrijden.

Het melkveebedrijf van familie Besten in het Overijsselse Haarle ligt tussen twee Natura-2000 gebieden in en in NV-gebied. “Dat betekent zo duurzaam mogelijk melken, ook voor extra euro’s op de melkprijs”, vertelt Jelle Besten, die meedoet aan PlanetProof van FrieslandCampina. Het bedrijf is vrij extensief en heeft geen mestafzetkosten. “We doen mee aan weidegang en streven naar veel eiwit van eigen land. En we willen zo goed mogelijk scoren in de KringloopWijzer.”

In 2024 won Jelle de MaisChallenge. Hij was op alle fronten van zijn maisteelt goed bezig en won een studiereis naar Frankrijk. “We hadden in het natte en koude voorjaar van 2024 geluk dat we op onze vruchtbare zandgrond op tijd, 13 mei, konden zaaien. Op veel plekken was dat niet mogelijk. Wij hadden daardoor een gelijkmatige opkomst en een hoge kwaliteit”, vertelt Besten. De LG 31.219-maiskuil van Jelle bevatte 1.039 VEM, 420 gram zetmeel en 60,4% NDF-verteerbaarheid bij 40,7% drogestof.

Cijfers goed in beeld

Om goed te kunnen sturen op zijn gras- en maisteelt wil Jelle de cijfers goed in beeld hebben. “Mijn vriendin Esther werkt als adviseur bij een mengvoerleverancier. Samen met haar vul ik de KringloopWijzer in. Ken je cijfers, want dan weet je precies wat je doet en kun je ook sturen”, vertelt Besten. “De Challenge heeft mij nieuwe inzichten opgeleverd. Ik heb met name de stikstofnalevering uit groenbemesters en uit gescheurd grasland veel beter in beeld. En de bemestingsbehoefte van onze mais. Zo kan ik efficiënter bemesten. Niet alleen met onze eigen drijfmest en vaste potstalmest. Maar ook met kunstmest, zowel vloeibaar, als korrel en granulaat. Daarnaast voeren we mineralenconcentraat aan, een kunstmestvervanger waar we geld op toe krijgen. We slaan het apart op in een foliebassin en benutten het concentraat met name op grasland.”

'Je moet mais goed bemesten om 18 ton drogestof te kunnen oogsten'

In 2025 hadden de maten 10 hectare mais gezaaid op 2 mei: 2 hectare LG 31.219, dat deels als CCM is geoogst en 8 hectare LG 32.257. De oogst was op 24 september. “Met de 32.257 kies ik voor een middenvroeg ras, omdat ik vind dat de extreem vroege rassen toch wat opbrengst missen. In 2024 hadden we Italiaans raaigras onder gezaaid, maar ik kies liever voor inzaai van groenbemesters na de maisoogst. En dan liever rogge, bladrammenas of bladkool in plaats van Italiaans raaigras. Ik ploeg relatief ondiep en dan is het dikke wortelpakket van gras lastig te verwerken.” Het maisland is voorafgaand aan de inzaai bemest met 40 kuub drijfmest en tijdens inzaai met vloeibare NTS met borium, stikstof en zwavel in de rij. “Je moet mais goed bemesten om 18 ton drogestof te kunnen oogsten. En daarna een goed vanggewas telen om stikstofuitspoeling te voorkomen.” De mais bracht vorig jaar 18,3 ton drogestof per hectare op met 1.012 VEM, 378 zetmeel, 57,1% NDF-verteerbaarheid en 42% drogestofgehalte.

Bedrijfsgegevens

Jelle Besten (28) runt in maatschap met zijn ouders Peter (60) en Ida (59) een melkveebedrijf op zandgrond in Haarle (Ov.). Jelle werkt daarnaast als procesoperator bij een mengvoerbedrijf. Er zijn 73 koeien met 34 stuks jongvee op 52,5 hectare grond, waarvan 10 hectare mais. De productie is 9.912 kg melk per koe met 4,58% vet en 3,65% eiwit. Een melkrobot melkt de koeien en de melk wordt geleverd aan FrieslandCampina.

Aanpak in 2026

Omdat het melkveebedrijf in Haarle in NV-gebied ligt, geldt 20% korting op de stikstof-kunstmestruimte. “Door afschaffing van derogatie is het stikstofgebruik uit dierlijke mest ook al verlaagd van 230 naar 170 kilo N per hectare. Daartegenover staat dat we nu wel weer fosfaatkunstmeststof in de maisrij mogen gebruiken. En dat gaan we in 2026 dan ook doen om de mais een nog betere start te geven. Op gescheurd grasland passen we ook granulaat in de rij toe. Dat bevat een beetje stikstof, fosfaat, mangaan en zink en een insecticide dat werkzaam is tegen ritnaalden en de maiswortelboorder”, vertelt Besten, die aangeeft dat scherp bemesten steeds meer noodzaak wordt. Het thema van de MaisChallenge 2026 is teeltoptimalisatie en reductie van mineralenuitspoeling. “Wij verlagen de stikstofuitspoeling door het tijdig zaaien en onderwerken van groenbemesters, waardoor mais de stikstof hieruit op het juiste moment kan benutten. Op gescheurd grasland, dat veel stikstof nalevert, laten we drijfmest achterwege. Hier passen we alleen vloeibare NTS-kunstmest en granulaat toe in de rij en extra kali direct na opkomst. Zo houden we ook meer drijfmest beschikbaar voor ons grasland.” In 2025 is ook een deel van de mais geoogst als CCM. “We voeren nu een combimengsel van CCM en raap in een 1-op-1 verhouding in de krachtvoerbox en in de melkrobot. Daar doen onze koeien het goed op, het bespaart op aankoop van krachtvoer en bij de CCM-oogst blijft meer organische stof achter op het land”, vertelt Besten. Als tip geeft hij andere veehouders mee: zaai groenbemesters op tijd (rond half september), werk een groenbemester op tijd onder (in maart) en kijk of je dit jaar ook fosfaatkunstmest kunt inzetten in de rij. Dat helpt allemaal om de mineralenefficiëntie te verbeteren en uitspoeling te verminderen. Net als letten op de juiste bodem pH, daarom bekalken wij elke twee jaar direct na inzaai van de mais.”

MaisChallenge 2026: focus op teeltoptimalisatie en betere waterkwaliteit

Komend seizoen gaan 21 jonge boeren en 3 agrarische schoolteams van start in de 8^e editie van de MaisChallenge. Het draait dit jaar om toekomstbestendige ruwvoerteelt, met extra aandacht voor stikstofefficiëntie, opbrengst en waterkwaliteit. Mede in dit kader faciliteert Eurofins Agro de kickoff op 18 maart a.s. in Wageningen. Grond- en (drijfmest)analyses zijn immers essentieel voor het opstellen van een doordacht bemestingsplan en het verder verhogen van de efficiëntie. Specialisten van het bedrijf zullen de teeltexperts van LG ondersteunen in het begeleiden/beoordelen van de deelnemers, van bodemvoorbereiding en zaaien tot oogst en kuil.