
Eigen voederhaag als waardevolle aanvulling op rantsoen

Voederhagen voor welzijn, voeding en biodiversiteit
Voederhagen kunnen beschutting bieden tegen hitte, kou en wind en geven de mogelijkheid om natuurlijk gedrag te vertonen, wat het welzijn van het vee verbetert. Mineralen en metabolieten in bladeren en twijgen vullen het rantsoen aan wat de gezondheid van koeien of geiten kan bevorderen. Hetzelfde geldt ook voor schapen en paarden. Daarnaast draagt een voederhaag bij aan de bodemkwaliteit, koolstofvastlegging en biodiversiteit.
''Veehouders hebben positieve ervaringen met het aanbieden van gedroogde bladeren en twijgen van voederbomen. De koeien lusten het graag alleen de praktische en technische uitwerking ervan heeft nog aandacht nodig.''
Jacco de Stigter, onderzoeker Duurzame veehouderij & Agrobiodiversiteit bij LBI, 2026
Jaarrond in rantsoen
Om voederhagen jaarrond te benutten, kunnen bladeren en twijgen worden geoogst en geconserveerd voor wintervoer. Dat geldt ook voor veebedrijven waar koeien of geiten het jaarrond op stal staan. In de wei besteedt melkvee soms tot 20% van de tijd aan het knabbelen van bladeren en twijgen. In het rantsoen van melkkoeien kan een klein percentage houtig materiaal zonder melkverlies worden opgenomen, bij melkgeiten ligt dit wat hoger.
Praktijkervaringen
Sommige boomsoorten hebben sterke groeikracht en worden daardoor snel te houtig en dik voor vee. Door twee of drie keer per jaar te oogsten behoud de voederhaag een gunstige verhouding tussen bladeren en twijgen. Overigens wordt soms ook de bast van dikke (wilgen)takken gegeten. "Veehouders hebben positieve ervaringen met het aanbieden van gedroogde bladeren en twijgen van voederbomen", vertelt Jacco de Stigter, onderzoeker Duurzame veehouderij & Agrobiodiversiteit bij LBI. "De koeien lusten het graag alleen de praktische en technische uitwerking ervan heeft nog aandacht nodig.''
Met conserveren hebben veehouders goede ervaringen: koeien eten het graag. Wel is het belangrijk dat het snoeisel niet te houtig is, om beschadiging van de kuilbalen te voorkomen.
Lees alle praktijkervaringen in de factsheets.
Groen Kennisnet webinar: voederhagen als instapmodel in agroforestry
Agroforestry is bezig met een snelle opmars in de Nederlandse landbouw. In het webinar boden Groen Kennisnet en het Netwerk Platteland een podium aan drie pioniers uit de agroforestry-wereld. Kringloopboer Jan Woudstra, onderzoeker Heleen Kernebeek en agrarisch bedrijfsadviseur Jacob Haalstra gingen met elkaar in gesprek over hun ideeën en ervaringen.
Tekst: Groen Kennisnet
Beeld: Jacco de Stigter, Louis Bolk Insituut
Bron: Groen Kennisnet