ABN Amro verwacht druk op liquiditeit melkveehouders

In 2025 hadden de meeste melkveehouders financieel een uitstekend jaar. De gemiddelde liquiditeitspositie verdubbelde naar 132.000 euro, aldus de bank. Een overschot aan melk zorgde voor een flinke daling van de melkprijs tot onder de kostprijs.

In januari stabiliseerden de prijzen van boter en mager melkpoeder en vanaf eind januari zetten deze noteringen alweer kleine stappen omhoog. Tegelijkertijd slinken de opgebouwde zuivelvoorraden.

ABN voorspelt dat het nog een aantal maanden kan duren voor de melkveehouders het herstel van de zuivelnoteringen terugzien in de uitbetaalprijzen van melk. Ondertussen blijft de melkaanvoer vooralsnog onverminderd hoog. In januari lag de Nederlandse melkproductie 6 procent hoger dan een jaar eerder.

Reserves uit 2025 nodig door lagere inkomsten

De tegenvallende inkomsten, hoge belastingafdrachten en hoge mestafzetkosten dwingen veel melkveehouders de in 2025 opgebouwde reserves direct aan het begin van het jaar al in te zetten. En dat heeft een negatieve ontwikkeling op de liquiditeit, voorspelt ABN in haar sectorprognose.

De bank gaat ervan uit dat de melkprijs in de loop van 2026 herstelt.

Verder gaat de bank ervan uit dat door de hoge opbrengstprijzen voor slachtvee in combinatie met

de ‘lage’ melkprijzen wereldwijd meer koeien naar de slacht gaan, waardoor het melkoverschot zal afnemen. Deze ontwikkeling, zo verwacht de bank, zou het herstel van de melkprijs extra kunnen versnellen. De ontwikkelingen op de zuivelmarkt zijn door de geopolitieke spanning momenteel echter moeilijk te voorspellen.

Melkprijs afhankelijk van veel factoren

Naast de geopolitieke spanningen is de ontwikkeling van de melkprijs ook afhankelijk van factoren als vee- en slachtprijzen, dierziekten en voerkosten.

Naast het verkleinen van het mondiale overschot aan melk stelt ABN zichzelf de vraag in hoeverre het verstoorde Europese lactatiepatroon als gevolg van de blauwtonguitbraak in 2025 de komende jaren nog doorwerkt. Ook is nog onzeker hoe snel de opgebouwde voorraden herstel belemmeren. Desalniettemin blijft de bank positief over de vooruitzichten op middellange termijn. Wereldwijd is er veel vraag naar zuivel en groeit de populariteit van eiwitrijk voedsel.

Melkveehouders leggen geld toe bij lage melkprijs

‘Zolang de garantieprijs onder de kritieke melkprijs ligt, legt de gemiddelde melkveehouderij geld toe op de melkproductie’, rekent ABN voor. ‘Elke cent onder de kritieke melkprijs resulteert in een verlies van grofweg 10.000 euro op jaarbasis, uitgaande van een gemiddeld melkveebedrijf dat circa 1 miljoen kilo melk per jaar produceert’. Gezien de huidige robuuste financiële positie verwacht de bank dat veel melkveehouders de tijdelijke liquiditeitstekorten in 2026 kunnen opvangen. Dat geldt echter niet voor bedrijven met beperkte buffers, bijvoorbeeld doordat zij recent hebben geïnvesteerd uit eigen middelen, waarschuwt de bank.

Belasting en mestkosten drukken liquiditeit

Naast de lagere melkopbrengsten in 2026 zetten twee belangrijke factoren de liquiditeitsontwikkeling in 2026 onder druk. Ten eerste moet de melkveehouder belasting afdragen over het sterke financiële resultaat van 2025. En daarnaast leiden aangescherpte mestnormen tot hogere mestafzetkosten. In combinatie met de hoge voorjaarskosten verwacht de bank dat de liquiditeitsdruk in april en mei een hoogtepunt bereikt.

Onzekerheid blijft groot voor melkveehouders

Het jaar 2026 belooft een uitdagend jaar te worden voor de melkveehouders, niet alleen vanwege de lage melkprijs, maar ook door de aanhoudende onzekerheid rondom het (provinciaal) stikstofbeleid. De combinatie van lagere melkprijzen, toenemende kosten, fiscale verplichtingen en onvoorspelbaar overheidsbeleid kunnen logischerwijs leiden tot onzekerheid bij ondernemers. Wel geeft de bank aan dat de reserves in de melkveehouderij over het algemeen solide zijn, al kan dit in individuele gevallen afwijken, bijvoorbeeld als een melkveehouder recent investeerde uit eigen middelen.