Conflict rond Iran kan wereldwijde kunstmestmarkt verstoren
De Straat van Hormuz is een cruciale doorgang voor de internationale handel in kunstmestgrondstoffen. Volgens Morningstar DBRS passeert 25 tot 35 procent van de wereldhandel in deze grondstoffen via deze route. Als transport via de zeestraat langdurig wordt beperkt, kan dat de beschikbaarheid van onder meer ammoniak- en stikstofproducten wereldwijd onder druk zetten en de productiekosten verhogen.
Daar komt bij dat Iran wereldwijd de vierde grootste exporteur van ureum is, een belangrijke stikstofkunstmest. Door aanvallen op energie-infrastructuur zijn meerdere Iraanse ammoniak- en ureuminstallaties stilgelegd of draaien ze op lagere capaciteit. Dat kan de wereldwijde stikstofmarkt verder krapper maken en prijzen opdrijven. Dat kan ook gevolgen hebben voor andere stikstofmeststoffen, zoals kalkammonsalpeter (KAS).
De verstoring komt bovendien op een moment dat de kunstmestmarkt al onder druk staat. China stelde in 2024 strengere beperkingen in op de export van ureum om de binnenlandse beschikbaarheid te beschermen.
EU relatief kwetsbaar voor verstoring kunstmestimport
Voor Europese landen kan de impact relatief groot zijn. De EU is in belangrijke mate afhankelijk van kunstmest en grondstoffen uit het Midden-Oosten. Zo komt volgens de analyse 30 procent van de stikstofimport uit Egypte, terwijl 15 procent van het kalium en 11 procent van het fosfaat uit Israël wordt gehaald.
Als exporten uit deze landen door het conflict worden verstoord, kan dat leiden tot schaarste aan grondstoffen en hogere kunstmestprijzen in Europa. Volgens Morningstar DBRS bestaat daardoor het risico dat boeren minder stikstofkunstmest gaan gebruiken. Dat kan uiteindelijk leiden tot lagere opbrengsten en hogere voedselprijzen.
Gasprijs kan productiekosten voor kunstmest verhogen
Ook de energievoorziening speelt een rol. Voor de productie van stikstofkunstmest is aardgas nodig. In de Golfregio zijn ook gasinstallaties geraakt, waaronder een grote LNG-installatie in Qatar. Als de gasaanvoer uit de regio langdurig wordt verstoord, kan dat de gasprijs verhogen en daarmee de productiekosten voor kunstmest verder opdrijven.
De Verenigde Staten zijn volgens de analyse minder kwetsbaar voor verstoringen, omdat zij het grootste deel van hun kunstmest binnenlands of uit Canada betrekken. Europese en Aziatische markten zijn juist sterker afhankelijk van aanvoer uit het Midden-Oosten en daardoor gevoeliger voor prijs- en leveringsschokken.
Morningstar DBRS benadrukt dat de situatie nog sterk in beweging is. Als het conflict aanhoudt, kan dat volgens de kredietbeoordelaar langdurige gevolgen hebben voor de beschikbaarheid en prijs van kunstmest wereldwijd.
