EU schort importtarieven op kunstmest tijdelijk op
Tijdens de Raad van Landbouwministers in januari hadden Frankrijk en Italië gevraagd om lagere importtarieven voor kunstmest. Kunstmest is een van de zes categorieën producten waarvoor de CBAM-heffing geldt. De landen waren bezorgd dat deze heffing, bovenop de toch al gestegen prijzen voor kunstmest, leidt tot kostenstijgingen die boeren niet kunnen opvangen.
De Commissie zegde daarop toe om de al geldende tarieven voor kunstmestimporten tijdelijk op te schorten. Dat zou het negatieve effect van de CBAM-heffingen teniet doen. Aan die belofte komt ze nu tegemoet.
Tariefvrije invoer via quota
De Commissie haalt niet meteen alle hekken rond de markt weg. In plaats daarvan werkt ze met contingenten; vastgestelde hoeveelheden kunstmest die tariefvrij mogen worden ingevoerd. Exporteurs naar de EU kunnen op deze quota intekenen. Voor invoer buiten deze contingenten blijven de tarieven wel overeind.
Via sturing op het aantal contingenten en de grootte ervan houdt de Commissie grip op de hoeveelheid kunstmest die tariefvrij op de Europese markt komt. Bovendien sluit de Commissie Russische en Wit-Russische producenten uit van deze contingenten. ‘Dat maakt de EU minder afhankelijk van deze landen, en zorgt voor diversificatie van het aanbod’, stelt de Commissie. ‘Het zal de voedselzekerheid en -soevereiniteit van de EU helpen waarborgen in een steeds onstabielere wereld.’
CBAM-heffing uitgelegd
De CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) een importheffing voor zes categorieën goederen waarvan bij de fabricage veel CO₂ vrijkomt. Europese producenten van deze goederen zijn verplicht om hun productie aan te passen, zodat er minder CO₂ wordt uitgestoten. Vaak leidt dit tot hogere kosten.
Om te zorgen dat die producenten concurrerend blijven tegenover buitenlandse producenten waarvoor de verplichtingen niet gelden, heft de Europese Unie sinds begin dit jaar een CBAM-heffing op importen uit deze zes categorieën. Als een importeur kan aantonen dat de goederen die hij importeert geproduceerd zijn met een minder CO₂-intensief proces, kan hij voor deze importheffing worden vrijgesteld.
Voor de meeste materialen, zoals staal, cement en elektriciteit, geldt een tarief van 10 procent, dat oploopt tot 30 procent in 2028. Maar na eerdere klachten uit de landbouwsector heeft de Commissie het CBAM-tarief op kunstmest voorlopig naar 1 procent verlaagd. Op die manier wil ze de kosten voor boeren beperken.
Tekst: Wim van Gruisen
Zoon van een Zuid-Limburgse pluimveehouder met eigen slachterij, geschoold als econoom. Sinds 2011 in dienst van Agrio, waar hij artikelen schrijft voor de regio- en vakbladen en de Agrio-websites. Zijn focus lag aanvankelijk op landbouweconomie, tegenwoordig vooral op de Haagse en Brusselse politiek.
Beeld: Susan Rexwinkel
Bron: Europese Commissie