Felle protesten Israëlische melkveesector tegen hervormingsplannen

De plannen van minister Bezalel Smotrich van Financiën zijn de krap 600 melkveebedrijven in Israël in het verkeerde keelgat geschoten. Ze vrezen dat die de doodsteek zullen betekenen voor zeker 400 melkveehouderijen. Bovendien zal het de voedselzekerheid van Israël ondermijnen en het land afhankelijk maken van buitenlandse import, stellen ze. Vorige week stoomden ze massaal op naar Jerusalem, voor een trekkerprotest voor de Knesset-parlementsgebouwen en het ministerie van financiën.

Smotrich wil de markt liberaliseren, en de overheidssteun, quotering en prijsbescherming voor lokale melk afschaffen. Tegelijkertijd wil hij alle importtarieven op zuivelproducten afschaffen. Israëlische boeren zullen daardoor moeten concurreren met goedkope zuivel uit landen als Turkije en Polen. Dat zet druk op de melkprijs, terwijl de melkveehouders stellen dat de echte oorzaak van de hoge winkelprijzen voor zuivel ligt bij de monopolies van grote verwerkers zoals Tnuva, Tara en Strauss.

Staking als drukmiddel

De kortstondige staking in melkleverantie,van 24 tot 48 uur, is ingezet als drukmiddel. Consumenten reageerder erop door voor de zekerheid extra melk in te slaan, waardoor er tekorten ontstonden en supermarkten aankooplimieten van 2 pakken per klant gingen instellen. De melk wordt nu weer geleverd, maar de Israëlische boeren – die zichzelf beschouwen als de ‘Iron Dome’ van de voedselvoorziening – zeggen het stakingsmiddel wel achter de hand te houden als de plannen niet worden omgebogen.

Het is voor het eerst in het bestaan van de staat Israël dat boeren het stakingsmiddel hebben ingezet; waarmee ze de ernst van de situatie benadrukken. Behalve dat de plannen van Smotrich een verwoestend effect hebben op de zuivelsector, zullen ook andere boerenbedrijven die bijvoorbeeld ruwvoer telen, hierdoor getroffen worden, voorspellen ze.

Klein maar efficiënt

Israëls melkveesector is niet groot, met pakweg 115.000 koeien en 1,6 miljard kilo melk per jaar, maar wel heel efficiënt en modern, met een gemiddelde productie van ruim 12.000 kilo per koe. Er zijn twee productieystemen: de coöperatieve kibbutz (164 melkveebedrijven) en de particuliere moshav (420 bedrijven).