Klauwgezondheidsmanagement, kreupelheid en levensduur bij melkkoeien: Wat veehouders moeten weten

Oorzaken van kreupelheid: klauwaandoeningen en risicofactoren

Kreupelheid bij melkkoeien wordt voornamelijk veroorzaakt door klauwaandoeningen zoals zoolzweren en digitale dermatitis. Op veel bedrijven kunnen klauwletsels, zowel infectieus als niet-infectieus, verantwoordelijk zijn voor meer dan 90% van de kreupelheidsproblemen. De meeste kreupelheidsproblemen vindt men in de achterpoten, die het grootste deel van het gewicht van de koe dragen.

Kreupelheid is zeer multifactorieel en wordt beïnvloed door voeding, huisvesting, metabolische stress, omgeving en management. Onderzoek toont aan dat kreupelheid vaker voorkomt aan het begin van de lactatieperiode, wanneer koeien worden geconfronteerd met aanzienlijke metabolische uitdagingen en een negatieve energiebalans.

Effect op melkgift, vruchtbaarheid, welzijn en levensduur

Een groot praktijkonderzoek van meer dan 19.000 melkkoeien toonde aan dat klauwaandoeningen de melkgift aanzienlijk verlagen en het celgetal verhogen, wat benadrukt dat klauwgezondheid niet alleen de mobiliteit beïnvloedt, maar ook de productiviteit en uiergezondheid.

Een slechte klauwgezondheid op melkveebedrijven leidt tot een hoger aantal(te vroeg) afgevoerde koeien: kreupelheid is daarmee de belangrijkste oorzaak van voortijdige afvoer in melkveestapels. Onderzoek toont aan dat kreupele koeien een aanzienlijk kortere levensduur hebben dan niet-kreupele koeien, waardoor kreupelheid een van de economisch belangrijkste factoren is die de levensduur beperken.

Het risico op kreupelheid neemt toe met de leeftijd: de kans op kreupele koeien binnen de veestapel neemt toe naarmate de lactatie vordert, waardoor klauwgezondheidsmanagement van cruciaal belang is voor het bereiken van een langere productieve levensduur.

Langere levensduur is dus een belangrijke component voor succes in de melkveehouderij: het doel is om langere lactaties te realiseren, zowel om economische als om milieuredenen. Maar voor koeien, net als voor ons, is langer leven zinvol als koeien mobiel en gezond blijven.

Deze bevindingen onderstrepen de noodzaak van preventief klauwbekappen en continue controle. Locomotie-scores, routinematige klauwbekapping en gegevensanalyse (zoals rusttijd, etenstijd, etc.) zijn belangrijke aandachtspunten om een slechte klauwgezondheid vroegtijdig te herkennen, ernstige kreupelheid te voorkomen en de levensduur te verlengen.

Naast economische aspecten is kreupelheid een belangrijk welzijnsprobleem: zowel klinische als subklinische vormen van kreupelheid leiden tot aanzienlijke pijn, wat uiteindelijk het algehele welzijn van de koe in gevaar brengt. Kreupele koeien vertonen duidelijke gedragsveranderingen ten opzichte van hun gezonde soortgenoten: ze liggen minder lang, eten minder lang en hebben merkbare veranderingen in sociale interacties. Door deze veranderingen in het gedrag van de koe en door de toegenomen ontsteking die optreedt tijdens kreupelheid, hebben koeien een verminderde melkproductie. Ook een verminderde vruchtbaarheid en langere tussenkalftijden zijn van het gevolg.

Onderzoek toont aan dat goed management en stalmanagment bijdragen aan het verminderen van kreupelheid, het verbeteren van de klauwgezondheid en het verlengen van de productieve levensduur van melkkoeien.

Praktische aanpak: preventief bekappen, huisvesting, voeding en vroege opsporing

Ongeacht de specifieke risicofactoren in elke situatie, zijn enkele algemene strategieën overal toepasbaar om de klauwgezondheid te verbeteren en het aantal lactaties te verhogen.

• Routinematig klauwbekappen

Preventief bekappen volgens gevalideerde methoden (zoals de Nederlandse vijfstappentechniek) blijkt de tijd tot de eerste kreupelheid aanzienlijk te verlengen en de prevalentie van klauwlaesies te verminderen.

• Verbeterde huisvesting

Zachtere loopoppervlakken, schone en droge vloeren, diep strooisel,ruimere boxen en goede huisvesting verminderen de mechanische belasting van de klauwen en verlagen het infectierisico.

• Vroege opsporing en mobiliteitsscore

Systematisch scoren van de beweging maakt vroegtijdig ingrijpen mogelijk, wat grote productieverliezen kan voorkomen. Het controleren van klauwen op het moment van droogzetten is een prioriteit en draagt in hoge mate bij aan een langere levensduur.

• Uitgebalanceerde voeding

Het bevorderen van de inname en het beheren van de negatieve energiebalans, met name in het begin van de lactatie, is essentieel voor het verminderen van ontstekingen in het begin van de lactatie en gerelateerde hoeflaesies. De inname en bronnen van juiste mineralen en hoeveelheden dragen in hoge mate bij aan gezondere koeien.