Periodiek onderhoud van de mengwagen in de winter voorkomt slijtage en hogere kosten

Mengwagen Strautmann met John Deere trekker bij de kuil

De winter is een risicoperiode voor de mengwagen. Kou, vocht en intensief gebruik kunnen ongemerkt leiden tot slijtage, hogere kosten en een minder constant rantsoen. Met structureel onderhoud en gerichte controles voorkom je storingen én houd je grip op voerkwaliteit.

Mycotoxines voorkomen door mengwagenresten goed te verwijderen

Voerresten blijven vaak achter op plekken die minder zichtbaar zijn, zoals bovenin de kuip, onder de vijzels of in de hoeken bij de losklep. Wanneer deze resten niet structureel worden verwijderd, kunnen gisten en schimmels zich ontwikkelen en mycotoxines vormen.

Mycotoxines hebben een negatieve invloed op de smakelijkheid en versheid van het rantsoen, wat kan leiden tot een lagere voeropname. Daarnaast komen mycotoxines via het voer in het lichaam van de koe terecht. Een goed functionerende pens kan een beperkte hoeveelheid mycotoxines verwerken, maar bij een hoge belasting raakt dit systeem uit balans. Dat kan leiden tot verstoringen in de penswerking en, in ernstigere gevallen, tot gezondheidsproblemen en productieverlies.

Hoe vaak moet je de mengwagen schoonspuiten in de winter?

Regelmatige reiniging van de mengwagen is dus erg belangrijk. Het advies is om de mengwagen minimaal één keer per maand grondig schoon te spuiten, met extra aandacht voor de binnenzijde. Bij het voeren van producten die snel aankoeken, zoals tarwegistconcentraat (TGC), is het verstandig dit zelfs eens per twee weken te doen. Vergeet na het reinigen niet om de mengwagen goed door te smeren. Dit houdt bewegende delen in goede conditie en voorkomt onnodige slijtage.

Voerresten boven in de voermengwagen en onder de vijzel en bij de klep.

Messen controleren: zo houd je het mengresultaat constant

Naast reiniging is controle van de messen een belangrijk onderdeel van het onderhoud. Scherpe messen zorgen voor een gelijkmatig mengresultaat en een betere structuur van het rantsoen. Versleten messen verlengen de mengtijd en verminderen de mengkwaliteit.

Let bij het beoordelen van de messen op de juiste positie. De bovenste messen op een verticale vijzel en de achterste messen op een horizontale vijzel komen het minst in contact met het voer en geven daardoor een vertekend beeld. Juist de messen aan de voor- en onderzijde zijn bepalend voor de snijkwaliteit. Het schoonspuiten van de wagen is daarom een geschikt moment om de messen te inspecteren en indien nodig te vervangen.

Een eenvoudige praktijkcheck: snijdt een mes een stuk strotouw niet in één beweging door, dan is vervanging nodig.

Voorbeelden van versleten messen in de mengwagen

Nauwkeurig wegen voorkomt onnodige kosten

Een goed werkende weeginrichting is essentieel om het berekende rantsoen ook correct te voeren. In de praktijk blijken weegsystemen soms fors af te wijken, in enkele gevallen zelfs meer dan 20%. Ook de positie van het voer in de wagen beïnvloedt de meting. Door het voer zoveel mogelijk in het midden van de wagen te laden, wordt de weging nauwkeuriger en verbetert het mengresultaat.

Een onnauwkeurige weging kan bovendien flink in de kosten lopen. Zo kan een afwijking ertoe leiden dat gemiddeld 10% meer (onbenut) eiwit wordt gevoerd dan nodig. Bij een koppel van 100 melkkoeien kan dit oplopen tot meer dan €10.000 per jaar.

Controle van de weging is eenvoudig: plaats een pallet zakgoed met een bekend gewicht (bijvoorbeeld 1.000 kg) boven op de wagen. Wijkt de meting meer dan 10% af, dan is kalibratie door de dealer aan te raden.

Onderhoudschecklist mengwagen: dit is de juiste frequentie

Onderstaand onderhoudsadvies is gebaseerd op een gemiddeld gebruik van de voermengwagen van circa één uur per dag. Bij intensiever gebruik is het verstandig de onderhoudsfrequentie hierop aan te passen. Regelmatig onderhoud voorkomt storingen en draagt bij aan een constant mengresultaat.