ABN AMRO verwacht in de loop van 2026 herstel op de zuivelmarkt

In 2025 verdubbelde de liquiditeitspositie van melkveehouders van 57.000 euro naar 132.000 euro. Liquiditeit is een belangrijke graadmeter om te bepalen of een melkveehouder op korte termijn aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen.

Inkomen stijgt naar 120.000 euro

Het gemiddelde inkomen van gangbare melkveehouders kwam vorig jaar uit op 120.000 euro, biologische bedrijven realiseerden een gemiddeld inkomen 90.000 euro. Het gemiddelde inkomen over 2025 ligt ruim boven het vijfjarig gemiddelde van respectievelijk 67.000 voor gangbare melkveehouders en 50.000 euro voor biologische melkveehouders.

Zuivelmarkten in mineur

In het laatste kwartaal is de zuivelmarkt duidelijk in mineur. De hoge zuivelprijzen uit 2024 stimuleerde boeren de melkproductie op te schroeven, waardoor in sommige regio’s sprake was een overschot op de zuivelmarkt. Tegelijkertijd verloor de dollar in het tweede kwartaal van 2025

flink aan waarde. Dit maakte het voor de Amerikaanse zuivelverwerkers aantrekkelijk het overschot aan zuivel zoals boter naar Europa te exporteren. Het extra aanbod zorgde in juli voor een forse daling van de boterprijs.

Ook in Europa steeg de melkaanvoer wat uiteindelijk resulteerde in een overcapaciteit aan zuivelproducten.

Veestapel krimpt

ABN Amro verwacht dat op de middellange termijn de krimpende veestapel voor een kleinere melkplas in Noordwest-Europa zorgt. En dat leidt tot problemen voor de zuivelverwerkers, zij krijgen op den duur te maken met overcapaciteit, omdat de verwerkingscapaciteit groter is dan het toekomstige aanbod aan melk. Om boeren aan zich te binden betalen zuivelverwerkers een hogere prijs dan de markt rechtvaardigt. En dat verklaart waarom de daling van de garantieprijs achterloopt op de ontwikkelingen op de zuivelmarkt.

Vanaf november ligt de garantieprijs van de Nederlandse boer onder de gemiddelde kritieke melkprijs van 47 cent per liter. De variatie tussen bedrijven is overigens groot.

Maar niet alleen de melkprijs zorgde voor hoge inkomsten in 2025, ook de verkoop van jonge kalveren en slachtkoeien zorgde voor extra opbrengsten.

Opbrengsten en uitgaven flink gestegen

In 2025 stegen de totale bedrijfsinkomsten met 21 procent ten opzichte van 2024. Tegelijkertijd stegen de uitgaven in 2025 met 18,5 procent ten opzichte 2024. De kosten voor mestafzet stegen flink doordat veehouders minder mest op eigen land konden uitrijden als gevolg van de aangescherpte mestnormen en de beperkte mestverwerkingscapaciteit.

Zuivelmarkt herstelt

ABN AMRO verwacht dat de zuivelmarkt slechts tijdelijk uit balans is en in de loop van 2026 zal herstellen. Gezien de hoge veeprijzen en de lage melkprijzen verwacht de bank dat er wereldwijd meer koeien naar de slacht gaan, waardoor het melkoverschot afneemt en de slachtprijzen afkoelen. Een ontwikkeling die volgens de bank mogelijk leidt tot een versneld herstel van de melkprijs. Waarbij de bank wel opmerkt dat de inkomsten uit vee iets afnemen.

Er zijn verschillende factoren die invloed hebben op het herstel van de zuivelmarkt, zoals vee- en slachtprijzen, dierziektes, voerkosten en geopolitieke spanningen. Ook is het nog onzeker hoe de opgebouwde voorraden het herstel van de zuivelmarkt belemmeren.

Desalniettemin blijft ABN Amro positief over de vooruitzichten voor de melkveehouderij op middellange termijn gezien de sterke mondiale vraag naar zuivel en de toenemende populariteit van eiwitrijk voedsel.

10.000 euro verlies

Zolang de melkprijs onder de kritieke melkprijs ligt, legt de gemiddelde melkveehouderij geld toe op de melkproductie. Elke cent onder de kritieke melkprijs resulteert in een verlies van grofweg 10.000 euro op jaarbasis, uitgaande van een gemiddeld melkproductie van circa 1 miljoen kilo melk per jaar.

Gezien de huidige robuuste financiële positie verwacht ABN Amro dat veel melkveehouders de tijdelijke liquiditeitstekorten in 2026 kunnen opvangen. Dat geldt echter niet voor bedrijven met beperkte buffers, waarschuwt de bank.

Naast lagere inkomsten zetten twee belangrijke factoren de liquiditeitsontwikkeling in 2026 onder druk. Ten eerste moet de melkveehouder belasting afdragen over het sterke financiële resultaat van 2025. Daarnaast leiden aangescherpte mestnormen tot hogere mestafzetkosten. In combinatie met de hoge voorjaarskosten verwacht de bank dat de liquiditeitsdruk in april en mei een hoogtepunt bereikt.

‘Het jaar 2026 belooft een uitdagend te worden voor melkveehouders, niet alleen vanwege de lage melkprijs, maar ook door de aanhoudende onzekerheid rondom het (provinciaal) stikstofbeleid’, besluit de bank haar prognose.