Recordexport meststikstof in 2025, maar binnenlandse druk houdt aan

De forse toename onderstreept dat de exportketen technisch en logistiek steeds beter in staat is stikstof uit Nederland af te voeren. Tegelijkertijd legt de ontwikkeling een groeiende afhankelijkheid van buitenlandse afzetmarkten bloot.
Duitsland belangrijkste afzetkanaal
Veruit het grootste deel van de geëxporteerde stikstof ging in 2025 naar Duitsland. Met mesttransporten over de oostgrens werd 18,11 miljoen kilo stikstof afgevoerd, bijna de helft van de totale export. De sterke groei richting Duitsland benadrukt de sleutelrol van dit land als afzetkanaal voor stikstofrijke meststromen.
Ook Frankrijk en België namen meer stikstof via dierlijke mest af. Naar Frankrijk ging 14,07 miljoen kilo stikstof en naar België 6,83 miljoen kilo. De groei richting deze landen bleef echter duidelijk achter bij die naar Duitsland, waardoor de afhankelijkheid van één dominante afzetmarkt verder toeneemt.
Mengmest grootste drager van stikstofexport
De stikstofexport wordt vooral gedragen door mengmest. Met deze mestsoort werd in 2025 23,33 miljoen kilo stikstof uitgevoerd, goed voor bijna 60 procent van de totale stikstofafvoer via mest. Omdat rundveemest vaak onderdeel is van mengmest, profiteert de melkveehouderij indirect van deze exportstromen, met name richting Duitsland.
Daarnaast nam ook de export van rundveemest zelf fors toe. In 2025 werd met rundveemest 615.608 kilo stikstof uitgevoerd, een stijging van ruim 74 procent ten opzichte van een jaar eerder. In absolute zin blijft dit aandeel echter beperkt, waardoor het directe effect voor de rundveesector relatief klein blijft.
Netto-effect rundveemest beperkt
Voor melkveehouders is niet zozeer de export, maar de netto stikstofbalans doorslaggevend. In 2025 importeerde Nederland via rundveemest 579.811 kilo stikstof. Daarmee ligt de import slechts iets lager dan de export, wat betekent dat de netto-afvoer van stikstof via rundveemest marginaal is.
Ook breder bezien blijft import een relevante factor. In totaal werd in 2025 met geïmporteerde dierlijke mest 5,52 miljoen kilo stikstof Nederland binnengebracht, een stijging van ruim 15 procent ten opzichte van 2024. Daarmee neemt de stikstofdruk vanuit import opnieuw toe, na twee jaren van daling. Een belangrijk deel van deze stikstof komt terecht bij akkerbouwbedrijven, die in 2025 geïmporteerde mest ontvingen met 1,04 miljoen kilo stikstof.
Technische capaciteit groeit, structurele spanning blijft
Historisch gezien ligt de stikstofexport via mest in 2025 op het hoogste niveau sinds 2019. De exportketen bewijst daarmee dat grootschalige afvoer technisch mogelijk is. Tegelijkertijd maken de blijvende import van stikstof en de beperkte netto-afvoer bij rundveemest duidelijk dat deze recordexport de structurele spanning op de Nederlandse mestmarkt niet wegneemt. Voor veehouders betekent dit dat afzetkosten, afhankelijkheid van buitenlandse markten en onzekerheid over beleidsruimte voorlopig een bepalende factor blijven.

Tekst: Stefan Buning
Geboren en getogen op een melkveebedrijf in de Achterhoek. Sinds 1998 werkzaam als redacteur bij Agrio. Als chef Melkvee is hij samen met zijn team verantwoordelijk voor het kritisch volgen van alles wat er in en om de melkveehouderij in Nederland gebeurt.
Beeld: Ruth van Schriek
Bron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
