Rabobank voorspelt forse krimp melkveehouderij

Naast grondgebondenheid gaat ook weidegang een grotere rol spelen in de bedrijfsvoering richting 2040. ‘In 2040 hebben alle bedrijven de mogelijkheid om een vorm van weidegang toe te passen’, verwacht de bank. De nieuwe inrichting van de melkveehouderij leidt tot een 20 procent lagere melkproductie, 30 procent minder koeien en 50 procent minder bedrijven, stellen de analisten en sectorspecialisten Daniëlle Duijndam, Marijn Dekkers en Marijke Everts.

Een goede prijs

Melkveehouders kunnen rekenen op een goede prijs. Een prijs die tot stand komt door certificering en duurzame ketenafspraken. Daarnaast zal een groter deel van het inkomen van de melkveehouder bestaan uit inkomsten uit groenblauwe diensten en verbredingsactiviteiten zoals zorglandbouw, aldus de analisten.

Goed boeren in het veenweidegebied

De klimaat- en bodemopgaven waar we nu voorstaan, leiden richting 2040 tot extensivering van de bedrijfsvoering in het veenweidegebied. Aanvullende inkomsten halen de melkveehouders in dit gebied uit groenblauwe diensten. Het veenweidegebied blijft dankzij innovatieve technieken als drukdrainage, greppelinfiltratie en het gebruik van lichtere machines een aantrekkelijk gebied voor melkveehouders waar het goed boeren is.

Rabobank wil actief bijdrage aan verduurzaming

In haar visie spreekt de Rabobank zich niet alleen uit over de ontwikkelingsrichting van de melkveehouderij, ze gaat ook in op de rol die de bank daarin wil spelen. De afgelopen jaren konden melkveehouders die wilden extensiveren al gebruik maken van aantrekkelijke financieringsvoorwaarden. Daarnaast startte de Rabobank in 2025 een samenwerking met Nestlé en Vreugdenhil gericht op het verlagen van broeikasgasemissies op boerderijniveau. En is de bank één van de partners van de Dutch Dairy Challenge en het innovatieplatform. Een initiatief dat innovatie in de melkveehouderij stimuleert.

Herstructurering kalverhouderij

Gebaseerd op het convenant dierwaardige veehouderij voorzien de analisten van de bank een flinke herstructurering van de melk- en kalverhouderij in Nederland. ‘Elke koe een ligplaats, elk bedrijf de mogelijkheid om weidegang toe te passen, kalveren die langer op het melkveebedrijf blijven en een kalverhouderij die weer grotendeels gericht is op het tot waarde brengen van kalveren afkomstig van de Nederlandse melkveehouderij’, is de opsomming van een aantal belangrijke sectorale ontwikkelingen die de bank in haar sectorprognose schetst.

Breder verdienmodel

Het inkomen van de veehouders is in de toekomst opgebouwd uit verschillende componenten. Naast de inkomsten uit melk en vlees nemen de inkomsten uit energieproductie, het leveren van groenblauwe diensten en nevenactiviteiten toe, verwacht de bank. De Rabobank verwacht dat ketenpartijen meer gaan betalen voor hogere niveaus van duurzaamheidsstandaarden en groenblauwe diensten.

Drie typen bedrijven

Al deze ontwikkelingen leiden richting 2040 tot de ontwikkeling van grofweg drie typen bedrijven. De hoogproductieve hightech bedrijven waar het verdienmodel bestaat uit kosten verlaging door schaalvergroting en een hoge productie per koe. Extensieve natuurinclusieve bedrijven met een meerprijs voor melk en betaling voor groenblauwe diensten. En bedrijven die verbreden en daaruit aanvullende inkomsten halen. Deze bedrijven kunnen tegelijkertijd ook hightech of natuurinclusief zijn. In veel gevallen is de ligging van het bedrijf bepalend voor de ontwikkelingsmogelijkheden en het uiteindelijke bedrijfstype. De bank verwacht dat in de praktijk de verschillende bedrijfstypen elkaar overlappen.

Europese markt

De bank voorspelt een afname van de melkproductie van 20 procent. Door deze afname in productie zal een steeds groter deel van de in Nederland geproduceerde zuivel zijn weg vinden binnen Europa. Producten als melkpoeder en Goudse kaas worden in de toekomst uitsluitend afgezet binnen een straal van 800 kilometer. Duurzaamheidsconcepten gaan een steeds belangrijkere rol spelen in het verdienmodel van de boer. De diversificatie in melkstromen neemt ook internationaal toe en zal leiden tot een meerprijs voor zowel producent als consument.