EMB Actie, deel 1

Drie dagen “Brussel” afgelopen week: maandag 9 juli vond de Advisory Group on Milk plaats plus een EMB bestuursvergadering, dinsdag 10 juli voerde de EMB actie op het plein voor het gebouw van het Europarlement en vrijdag de dertiende was ik voor de EMB aanwezig bij de, door de Europese Commissie van Landbouw georganiseerde conferentie; “The CAP towards 2020 Taking stock with civil society” (daarover in een volgende weblog meer).

Opvallend is het grote aantal belangenbehartigers voor melkveehouders, buiten ons als vertegenwoordigers van de EMB om, die tijdens deze Advisory Group on Milk de vertegenwoordigers van de Europese Commissie er van proberen te doordringen dat de melkmarkt opnieuw in zware crisis verkeert. Collega’s uit verschillende EU lidstaten noemen de situatie zelfs catastrofaal. En dringen aan op de noodzaak voor melkveehouders om de kosten voor de productie van de melk uit de markt te kunnen halen. Nog even en ze kunnen zo aansluiten bij de EMB.

In eerdere zittingen van de Advisory Group werd vooral aangedrongen op meer subsidie, een onhaalbare kaart in het huidige Europa in crisis. De vertegenwoordigers van de EU Commissie blijven echter op het standpunt staan dat er nog geen sprake is van crisis “omdat we nog niet op het prijsniveau van de interventieprijs van 21 cent zitten”. Zoveel simplisme is moeilijk te verkroppen: zijn ze nu zo onnozel of doen ze maar alsof?
Hetzelfde geldt voor de maatregelen in het Melkpakket: schoorvoetend moest één van de rapporteurs voor de EU Commissie toegeven, dat deze maatregelen niet veel verbeteringen zullen aanbrengen in de positie voor melkveehouders. Waarvan acte.

Bij het verlaten van de Advisory Group on Milk, realiseerden mijn EMB collega en ik ons, dat er alle reden toe is om de volgende dag onze demonstratie voor het EU Parlementsgebouw te houden. Ook al omdat de parlementsleden nu nog praten over aanpassingen in het Melkpakket, waarover in september definitief zal worden besloten. De maatregelen in het Melkpakket treden vervolgens op 3 oktober in werking.

De demonstratie op 10 juli jl. mag met recht een zeer geslaagde actie worden genoemd! ‘Batterijen’ persvertegenwoordigers van verschillende televisie- en radiostations, kranten en (landbouw)tijdschriften uit o.a. België, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Luxemburg deden uitgebreid verslag van de actie in woord en beeld en met interviews met EMB-bestuurders. Jammer dat de Nederlandse (agrarische) pers opnieuw niet lijfelijk vertegenwoordigd was; met een telefonisch interview kan je de sfeer en stemming immers moeilijker overbrengen.

Verschillende parlementsleden kwamen naar buiten om hun mening te geven over het Melkpakket en over de situatie op de melkmarkt waarbij Ester de Lange aangaf dat er in de landbouwraad momenteel wordt nagedacht over een bonus-malus systeem dat in een slechte zuivelmarkt de melkveehouders beloont die de markt niet overvoeren en de melkveehouders afstraft die de markt overvoeren met melk. Hiermee geven de parlementsleden aan dat ze begrepen hebben dat de markt regulering behoeft om crisis te voorkomen. Een stap vooruit.
De EMB heeft aangegeven dat we betrokken willen worden bij dit proces, omdat ons systeem beter werkt: het voorkomt grote marktschommelingen omdat het marktgericht is en voorkomt daardoor crisis al in een vroeg stadium.

Ook de eis die we hebben neergelegd bij het EU parlement en de EU Commissie om de melkmarkt zo snel mogelijk weer in evenwicht te brengen, is beter dan de huidige marktinstrumenten (die onvoldoende werken): het vrijwillig inleveren van melkquotum voor de duur van een jaar, tegen een vergoeding. De melkveehouders in de EU die dat een aantrekkelijk voorstel vinden, kunnen er op ingaan terwijl de anderen hun quotum gewoon kunnen blijven vol leveren. Dit systeem betekent overigens wel het opschorten van de Verevening, anders wordt de werking van het systeem teniet gedaan en is de investering voor niets geweest.
Dat er budget is voor een dergelijke regeling, is inmiddels duidelijk. Waar het tot nu toe aan schort, is de wil van de EU Commissie en de EU Landbouwministerraad om mee te werken aan een snelle opschoning van de markt. Die laten hun oren voornamelijk nog hangen naar de zuivelhandel en – industrie die hun lage inkoopsprijzen voor melk niet als een probleem ervaren. Ondanks het feit dat de private opslag voor boter snel vol raakt en de 1,5% extra kaasproductie in de EU al heeft gezorgd voor een prijsdaling van 10%.

De tweede eis die de EMB heeft neergelegd bij de EU Commissie en het EU Parlement, is de vlotte instelling van een Monitoringsagentschap, om alle markt- en kostprijsbewegingen op de melkmarkt in beeld te brengen. Alleen dan kan er op adequate wijze worden gereageerd op de markt.

De EMB heeft een ultimatum gesteld aan de EU parlementariërs en de EU Commissie in Brussel: voor september moeten er maatregelen ten aanzien van de crisis op de melkmarkt komen, anders komt de EMB weer naar Brussel. Minder vriendelijk deze keer en met veel meer melkveehouders. Veel van onze Europese collega’s zijn er al klaar voor om (met tractor) af te reizen naar Brussel. En men kan inmiddels weten wat ze aan de EMB hebben als die stelt dat we komen.

Komende week gaan de landbouwministers vergaderen over de crisis op de melkmarkt. Het zou van wijsheid getuigen als men snel serieuzere maatregelen neemt ten aanzien van de melkmarkt dan de halfslachtige probeersels die men tot nu toe uit de hoge hoed heeft getoverd.

Het geduld is op, de rek is er uit. Tijd voor actie.

Sieta van Keimpema, voorzitter